طراحی و دکوراسیون داخلی

نویسنده: ایکاروس، تاریخ: سه شنبه، ۲۴ مهر 1397

دکوراسیون داخلی (یا طراحی داخلی) نوعی هنر همراه با دانش می باشد که بیشتر بر روی فضای داخلی ساختمان تمرکز می کند. هدف این رشته دستیابی به فضایی کاربردی تر و سالم تر در جهت استفاده بهینه کاربران آن فضا می باشد. طراح یا دکوراتور داخلی شخصی است که به نقشه برداری، پروژه سازی و مدیریت پروژه طراحی داخلی می پردازد. این هنر یک هنر ترکیبی می باشد که یک هدف و یک مفهوم را در فضای مورد نظر دنبال می نماید. برای مثال طراحی داخلی یک اتاق کودک، مفهوم و کانسپت خاص خود را دارا می باشد و طبیعتا طراحی آن با طراحی یک سالن آرایش چه از نظر وسایل مورد استفاده و چه از نظر رنگ و نورپردازی متفاوت می باشد. به بیان دیگر طراحی داخلی یک حرفه چند منظوره می باشد که از ارتباط با مشتریان، پروسه هنری، پروسه معماری و در نهایت توجیه و تفهیم نیروی کار و اجرا کاران تشکیل می گردد. در گذشته طراحی و دکوراسیون داخلی قسمتی از پروژه ساخت ساختمان بود، اما تولد این حرفه بازخورد پیشرفت های اجتماعی و شهری و ظهور معماری پیچیده و ساختارهای زیستی پرجمعیت و ترکیبی بشر میباشد. اهداف اصلی دکوراسیون داخلی استفاده هرچه بهینه تر و مفید تر از فضا، طراحی و اجرای یک محیط کاملا کاربردی و در عین حال دلنشین برای کاربر می باشد.

در هند باستان معماران به عنوان طراح داخلی نیز فعالیت می کردند. اسناد و نشانه هایی در معماری و آثار به جای مانده از ویشکامارا که یکی از خدایان هند باستان می باشد قابل مشاهده است. همینطور در معماری قرن هفدهم هنر نیز آثار و نشانه هایی از توجه به دکوراسیون داخلی به طور مشهود به چشم می خورد.

در مصر باستان خانه های روحانی و یا مکانهایی که برای قبر درگذشتگان در نظر گرفته می شده از نظر طراحی داخلی قابل توجه و حائز اهمیت بودند. در مصر باستان می توان تفاوتهای چشمگیری در نوع طراحی داخلی مکانهای مختلف را مشاهده کرد، نوع طراحی درب ها، ایوانها، بادگیرها و ستونها در هر محل متفاوت می باشد. برای مثال در قبرهایی که برای خانه آخرت افراد طراحی می شده نوع ستونها و دربهای ورودی کاملا متفاوت از خانه های معمولی بوده است. و این خود به تنهایی بیانگر این می باشد که مصریان باستان به درکی از نوع کاربری و کانسپت فضا های داخلی رسیده بودند.

در اواسط و اواخر قرن نوزدهم میلادی طراحی و دکوراسیون داخلی بسط و پیشرفت چشمگیری داشت، در کشورهای صنعتی با پیشرفت طبقه متوسط تمایلات و انتظارات آنها برای داشتن خانه ها و فضاهایی زیباتر و کاربردی تر بالا رفت و این پدیده موجب ازدیاد درخواست های طراحی داخلی منازل و اماکن مورد استفاده مردم شد. مبلمان های بزرگ و تزئینی قسمت مهمی از طراحی و دکوراسیون داخلی ساختمانها را تشکیل داد، طراحان داخلی شروع به طراحی و ارائه پیشنهاد به مشتریان در جهت دکور کردن کامل منازل تحت عنوان پکیج های پیشنهادی در سبکها و مدل های گوناگون برای تمام فضای ساختمان کردند.


طراحی یک دفتر کاری 1929 ژان مایکل فرانک طراح دکوراسیون فرانسوی

طراحی یک دفتر کاری 1929 ژان مایکل فرانک طراح دکوراسیون فرانسوی


کم کم این حرفه تبدیل به مدلی از کسب و کار و تجارت شد و از سال 1914 به بعد پایه دکوراسیون و طراحی داخلی مدرن در قرن بیستم ریخته شد. در سالهای 1950 و 1960 خیاطهای پرده دوز و رو مبلی دوز، تجارت خود را گسترش دادند. گرایش کاری این گروه هنری تر از سایر اصناف می نمود و ایشان شروع به تبلیغ محصولات خود کردند. تدریجا تقاضا برای طراحی و دیزاین منازل، ادارات، ساختمانهای عمومی و هتلها افزایش یافت. همین امر باعث فعالیت هر چه بیشتر طراحان پارچه، سازندگان سنگ و موزاییک، طراحان مبلمان، مهندسان و معماران و همینطور گرافیستها (جهت طراحی کاتالوگ و تبلیغات) گشته و همین امور باعث متولد شدن یک صنعت و تجارت جدید شد. به مرور زمان فروشگاههای فروش مبلمان و وسایل دکوراسیون داخلی به وجود آمد و در داخل این فروشگاهها طراحان دکور به صورت بخش به بخش شروع به طراحی دکوراسیون جهت ارائه مثال به مشتریان کردند.


غرفه IKEA  سال 1970(ژاپن)

غرفه IKEA سال 1970(ژاپن)


یکی از پرکاربردترین انواع تبلیغات در زمینه طراحی داخلی طراحی یک صحنه به صورت «شوروم» Showroom در مکانهای عمومی جهت نمایش آن می باشد. این روش از سالهای گذشته مورد آزمایش قرار گرفته و تا امروز نیز یکی از پرطرفدار ترین روشها جهت تبلیغ محصولات طراحی داخلی می باشد که توسط دو برادر مهاجر آلمانی بعد از جنگ داخلی آمریکا ابداع شد.


یک نمونه طراحی داخلی سال 1899

یک نمونه طراحی داخلی سال 1899


اما طراح داخلی کیست؟ ایشان کسی است که وظیفه طراحی و بهینه سازی هرچه بیشتر فضا را بر عهده دارد. یک طراح داخلی حتی می تواند در قسمتهای اولیه طراحی ساختمان دخل و تصرف کرده و نظر بدهد. مواردی مانند قرار گرفتن موقعیت درب ها و پنجره ها نیز در حیطه اختیارات یک طراح داخلی می باشد. همچنین یک طراح داخلی و دکوراتور می تواند جایگاه دیوارها را (به غیر از دیوارهای اصلی و دیوارهای حمال) تغییر دهد، اما باید به این نکته توجه داشت که یک هنرمند دکوراتور می بایست همیشه با مهندسین ساختمان و معمار پروژه در تعامل باشد و طراحهای خود را با آنها در میان بگذارد. همچنین یک طراح دکور حتما باید به استاندارهای ADA (سازمان تنظیم محیط ها و قوانین برای معلول ها) توجه کند. آنها فقط نباید به زیبایی و جلوه فضا توجه داشته باشند، بلکه نکات ایمنی، جلوگیری از اتلاف انرژی، شناخت متریال های مناسب برای محیط های گوناگون، ایمنی برای سیم کشی ها و لوله کشی ساختمان نیز در شرح وظایف آنها قرار می گیرد.


یک پلان استاندارد ADA  برای سرویس دستشویی

یک پلان استاندارد ADA برای سرویس دستشویی


بنابراین یک طراح دکوراسیون نه تنها باید به زیبایی یک ساختمان و فضا فکر کند بلکه در کنار زیبایی باید ایمنی و کار آمدی مناسب یک فضا را نیز در نظر داشته باشد. دکوراسیون داخلی رشته جدید و در عین حال بسیار وسیعی می باشد که دارای گرایش ها و تخصص های گوناگونی است. برای مثال در این رشته ممکن است فردی دارای تخصص در طراحی موزه باشد، یا دیگری در حیطه طراحی نمایشگاه و غرفه فعالیت کند، و یا کسی در حوزه طراحی منازل مسکونی و سیستم های پذیرایی فعال باشد و یا کسی متخصص در زمینه طراحی مراکز تجاری و مراکز خرید باشد. بنابراین طراحی داخلی یک هنر کاملا ترکیبی می باشد که صرفا نیز جنبه هنری ندارد، بلکه مسائل فنی بسیار زیادی در این رشته دخیل می باشد، این رشته با پیشرفت تکنولوژی به طور مداوم در حال تغییر و تحول می باشد. اگر بخواهیم تنها به ذکر یک مثال در این زمینه بپردازیم می توان به نحوه ارائه طرح به مشتری اشاره کرد. امروزه با پیشرفت کامپیوتر و نرم افزارهای سه بعدی بحث ارائه پروزه (Presentation) به طور کلی تغییر کرده و دستخوش تغییر و تحول شده است. در گذشته برای ارائه پروژه به مشتری از طراحی های دستی (راندو) و نقشه هایی استفاده می شد که درک آنها برای عوام بسیار سخت و پیچیده بود و بعضا نتیجه کار کاملا مورد رضایت و توقع مشتری نبود. به بیان دیگر در بعضی موارد مشتری تصوری کاملا متفاوت از پایان کار داشته اما در واقعیت اتفاق دیگری رخ می داد. اما امروزه با استفاده از تکنولوژی «رندر» در نرم افزارهای کامپیوتری، تمام اتفاقاتی که در فضا پیش خواهد آمد به صورت یک عکس کاملا واقعی به مشتری ارائه شده و در صورت رضایت مشتری پروژه اجرا خواهد شد.


یک نمونه رندر از یک فضای داخلی جهت ارائه به مشتری

یک نمونه رندر از یک فضای داخلی جهت ارائه به مشتری


به وجود آمدن این نرم افزاها مزایای بسیاری را هم برای مشتری و هم برای طراحان در بر داشته است، برای مثال هر دو طرف از قبل به این موضوع که در نهایت چه نتیجه ای را خواهند داشت اشراف دارند و همین امر کاهش هزینه و استرس را برای هر دو طرف به ارمغان خواهد آورد. توجه داشته باشید که امروزه اکثر قرادادهای طراحی و دکوراسیون داخلی بر اساس همین رندرها منعقد می گردد، همین امر باعث جلوگیری از بروز مشکلات حقوقی و اداعاهای احتمالی برای مشتری و همینطور طراح یا اجرا کار خواهد شد.

در پایان یک توصیه فنی در مورد این حرفه و هنر نیز خالی از لطف نیست. همانطور که قبلا ذکر شد هنر طراحی داخلی و دکوراسیون یک هنر ترکیبی می باشد. به طوری که مثلا در یک پروژه ممکن است نقاش، مجسمه ساز، و بسیاری از هنرمندان در رشته های گوناگون حضور داشته باشند، اما باید به این نکته توجه داشت که تسلط یک طراح داخلی بر طراحی دستی و کلاسیک فضا می تواند یک امتیاز بسیار بزرگ برای وی به حساب آید و مسلط بودن به دانش طراحی می تواند این شخص را یک سر و گردن از هم رشته ایی های خود بالاتر قرار دهد.


گرد آوری و تهیه مطالب: جواد اکبر زاده


مطلب قبلی
مطلب بعدی

مؤکداً از مراجعه حضوری از ساعت ۱۶ به بعد خودداری نمایید          آموزشگاه هنرهای تجسمی ایکاروس سه شنبه ها تعطیل است