آلزایمر و تاثیر نقاشی در بهبود بیماری

نویسنده: ایکاروس، تاریخ: پنجشنبه 15 آذر 1397

آلزایمر بیماری ایست که به قسمت حافظه و احساسات مغز انسان آسیب وارد می نماید. متاسفانه هنوز هیچ نوع داروی مشخص و موثری برای درمان بیماری آلزایمر کشف نشده است، میلیونها نفر در جهان از این بیماری مخرب و مهلک رنج می برند. اما پژوهشگران دست به تحقیقاتی زده اند که نشان می دهد هنر و فعالیتهایی که در خود خلاقیت دارند می توانند نتایجی شگرف و تاثیر گذار بر روی افراد مبتلا به این بیماری داشته باشد. دانشمندان دریافته اند که بیماری آلزایمر به طور وسیعی بر روی آن قسمت از مغز که وظیفه بیان احساسات و عواطف و همینطور بیان مطالب و آموخته ها را بر عهده دارد تاثیر می گذارد. تحقیقات زیادی این نتیجه را اثبات کرده که درمانهای بدون داروی شیمیایی می توانند تاثیر بسزایی در درمان این بیماری آزار دهنده داشته باشند.


اثر نقاشی یک هنرمند مبتلا به آلزایمر در طول زمان

اثر نقاشی یک هنرمند مبتلا به آلزایمر در طول زمان


بازخوردها و عواقب آلزایمر قابل پیشبینی هستند، این بیماری به قسمت نظم و حافظه مغز ضربه می زند، تقریبا تمام افراد این نکته را می دانند که آلزایمر به حافظه ضربه می زند و این روند از تخریب حافظه کوتاه مدت آغاز می گردد. این بیماری کم کم باعث تاثیرات مخرب بر روی قوای تجزیه و تحلیل و پیشبینی مسائل نیز می گردد. اما نکته جالب اینجاست که آخرین قسمتی از مغز که مورد حمله قرار می گیرد قسمت احساسات و خلاقیت می باشد. به همین دلیل به اشخاصی که دچار فراموشی شده اند توضیه می گردد که کار را با قسمتی از مغز که مسئول هنر و خلاقیت است آغاز کنید و به سراغ قسمت محاسبه و منطق نروید. بنابراین هنردرمانی art therapy یکی از راهکارهای بسیار مفید برای درمان آلزایمر می باشد. حال به یک نکته مهم می پردازیم: نقاشی کردن یک بیمار آلزایمری لزوما یک درمان نمی باشد، و اساسا نقاشی را نمی توان به عنوان یک درمان در نظر گرفت، اما نقاشی زیر نظر یک پزشک متخصص (هنر درمانگر) می تواند امری مثبت و مفید باشد. انجمن هنر درمانی ایالات متحده ادعا می کند هنر درمانی فقط می تواند زیر نظر شخص متخصصی که دوره های تخصصی این امر را گذرانده انجام گردد. برای تربیت یک هنر درمان گر نیاز به صدها ساعت آموزش و درجه کارشناسی ارشد می باشد.


برای تربیت یک هنر درمان گر نیاز به صدها ساعت آموزش و درجه کارشناسی ارشد می باشد

هنر درمانگران، متخصصان بالینی هستند که با گروه ها و سنین مختلفی از بیماران کار می کنند، بیماران این افراد لزوما و فقط بیماران آلزایمری نمی باشند بلکه طیف گسترده ای از انواع بیماری ها را در دسته های مختلف در بر می گیرند. انجمن هنر درمانی برای گرفتن نتیجه مطلوب به بیماران توصیه می نماید که درمان خود را زیر نظر یکی از این متخصصان پیگیری نماید.

ما می توانیم از خلاقیت خود در خلق یک قطعه موسیقی، یک نقاشی و یک اثر هنری که خلق کرده ایم لذت ببریم، همینطور میتوانیم از آثار هنری خلق شده توسط دیگران نیز لذت ببریم. هر دو را می توان نوعی کنکاش و فعالیت هنری نامید، و هر دوی اینها می تواند احساسات مفید و لذت بخشی را به ما القاء کند و برای بیماران آلزایمری نیز مفید واقع گردد. اما به طور کلی مقوله هنر درمانی شامل خلق یک اثر هنری می باشد.

«انستیتوی بین المللی سلامت» تعریف هنر درمانی را بدین صورت ارائه می نماید: «هنر درمانی نوعی مداوای ذهنی می باشد که در آن از فرایند های خلاقانه هنری در جهت ارتقای سلامت جسمی و روانی بهره برداری می گردد.»

سازمان تخصصی هنر درمانی: «هنر درمانی یک سرویس اجتماعی و حرفه ای برای متقاضیان آن می باشد، این خدمات توسط متخصصان این امر ارائه می گردد، در این امر از رسانه های هنری و فرایند های هنری خلاقانه بهره برده می شود و از نتیجه این کارهای هنری در جهت کشف احساسات و عواطف و همینطور اختلالات روحی موجود در شخص بیمار در جهت مداوای بهتر آن استفاده می گردد. همینطور از این تخصص در جهت خود آگاهی بیشتر (کنترل اختلالات روحی)، تسلط بیشتر بر خود، ارتقاء توانایی ها در ارتباط اجتماعی، دیدن بهتر واقعیات (بسیاری از افراد توانایی درک درست و دقیق شرایط پیرامون خود را ندارند) کاهش اضطراب و افزایش اعتماد به نفس استفاده می گردد.»

انجمن پزشکی و سلامت آمریکا: «هنر درمانی از طراحی، نقاشی و فرایندهای دیگر در جهت کشف رفتارهای احساسی مراجعین و رفع اختلالات فیزیکی و روانی آنها بهره می برد.»

تعریف انجمن هنر درمانی ایالات متحده از هنر درمانی: «این تخصص نوعی فرایند درمانی و ارتباط حرفه ای بین بیمار و درمانگر می باشد که برای تجربه و کشف دردها، آسیب های روحی و چالش های اجتماعی می باشد. به عقیده این انجمن آثاری که توسط انسانها خلق می گردد آینه تمام نمای احساسات و عواطف آنها می باشد و همینطور نوعی بازتاب از دوران زندگی فرد خالق اثر است.»


اثر ادوارد هاپر نقاش بزرگ آمریکایی - حس تنهایی

به اثر بالا دقت کنید، این اثر ادوارد هاپر نقاش بزرگ آمریکایی می باشد، در این تابلو حس تنهایی به زیبایی القاء می گردد احساسی که خود هنرمند سالهای متمادی با آن دست به گریبان بوده است.

همانطور که قبلا ذکر آن گذشت خلاقیت یک راه مناسب برای جلوگیری از پیشرفت آلزایمر می باشد، و خصوصا طراحی و نقاشی یکی از بهترین رشته های هنری برای حصول این امر می باشد. یکی از اولین بخشهایی که توسط این بیماری مورد حمله قرار میگیرد زبان و قدرت تکلم می باشد، اگر شما با شخص آلزایمری زندگی کنید و یا وظیفه مراقبت از آن را بر عهده داشته باشید خواهید دید که به مرور زمان وی با دشواری و عذاب برای پیدا کردن لغات در جهت بیان احساسات خود مواجه خواهد شد. وی برای بیان ایده های خود و ارتباط برقرار کردن دچار رنج و عذاب می گردد. زمانی که لغات و کلمات از ذهن انسان پاک می گردد، جایگزینی زبان تصویر می تواند یک انتخاب مناسب و عالی باشد. و این امر خود به خود از رنج فرد بیمار می کاهد و باعث مقاومت بیشتر شخص در برابر بیماری خواهد شد. این کار صرفا محدود به طراحی و نقاشی نیست و می تواند مجسمه سازی، رقص و موسیقی را نیز در بر گیرد اما طراحی و نقاشی بر اساس تحقیقاتی که انجام شده و شرایطی که دارند مناسب تر می باشند.


این سه نقاشی توسط سه بیمار آلزایمری به تصویر کشیده شده اند

به سه نقاشی بالا دقت نمایید، این سه نقاشی توسط سه بیمار آلزایمری به تصویر کشیده شده اند. شاید این نقاشی ها از نظر زیبایی شناسی و تکنیک هنری دارای ارزش بالایی نباشند اما با مشاهدات درمانگران دیده شد که این آثار برای خالقان آنها از ارزش بالایی برخوردار بوده و باعث آرامش و تسلی خاطر آنها شده اند. توجه داشته باشید که هر یک از این نقاشی ها داستان زندگی و روحیات یک شخص را به تصویر می کشد. تصویر وسط داستان تکان دهنده ای را حکایت می نماید: این نقاشی توسط فردی به نام «جان» به تصویر کشیده شده، شخصی که در مرحله پیشرفته آلزایمر قرار داشته و تقریبا همه چیز را از خاطر برده است. وی این نقاشی را زمانی که در یک دوره هنر درمانی تحت مداوا قرار داشت به تصویر کشید. وی به درمانگر توضیح می دهد که در حال رفتن به یک منطقه کوهستانی می باشد، وی با انگشتان خود شروع به کشیدن خطوط منحنی می کند، و وقتی که از او در مورد دایره تنهای سمت راست و حروف «FA8» سئوال می شود او پاسخ می دهد آن دایره کم رنگ و آرام است زیرا او اکنون با خداست! درمانگر در آن لحظه این سخن جان را درک نمی کند اما آن را به خاطر می سپارد. بعدها در نشستی با همسر جان این موضوع را مطرح می کند و در کمال تعجب در میابد که پسر این زوج، خلبان نیروی هوایی بوده و روزی به همراه دو تن از دوستان خلبان دیگرش با هواپیمایی با نام «FA8» پرواز می کنند، دو هواپیمای متعلق به دو دوستش، به سلامت فرود می آیند و هواپیمای سوم”پسر جان” سقوط کرده و خلبان فوت می کند. این فقط نمونه ای از تجربیات افراد مرتبط با آلزایمر و تاثیر هنر بر روی آن می باشد.

در پایان باید گفت که بسیاری از فلاسفه و روانشناسان، هنر را نوعی معجزه مقدس می دانند و در تاریخ هنر نیز این موضوع بسیار اتفاق افتاده که بسیاری از هنرمندان احساسات درونی و شهودات روحی خود را بر روی بوم نقاشی و یا از طریق مجسمه سازی و فیلم به تصویر کشیده اند. و همینطور در تاریخ هنر نیز تاثیر قدرتمند هنر بر روح و روان انسان به طور واضح به اثبات رسیده است.


گرد آوری و تهیه مطالب: جواد اکبر زاده


مطلب بعدی

مؤکداً از مراجعه حضوری از ساعت ۱۶ به بعد خودداری نمایید          آموزشگاه هنرهای تجسمی ایکاروس سه شنبه ها تعطیل است