مداد طراحی و انواع آن

نویسنده: ایکاروس، تاریخ: یکشنبه، ۲۴ اسفند ۱۳۹۹

یکی از کاربردی ترین ابزار در طراحی مداد است. در این مقاله ما به بررسی انواع مداد طراحی و معرفی آنها خواهیم پرداخت. شناخت درست ابزار و متریال در هر رشته یکی از ارکان پیشرفت در آن رشته به حساب می آید.


یک اثر که با مداد طراحی و در آموزشگاه ایکاروس کار شده است

یک اثر که با مداد طراحی و در آموزشگاه ایکاروس کار شده است


به طور کلی مدادها شامل دو زیر مجموعه اصلی هستند که در دل این دو زیر مجموعه انواع دیگری نیز وجود دارد. اما باید گفت که تمام زیر مجموعه های دیگر به نوعی وابسته به یکی از این دو گروه می باشند. گروه اول مداد های گرافیت هستند و گروه دوم مداد های ذغالی و کربنی.

مداد طراحی گرافیت

مداد های طراحی گرافیت دارای انواع بسیار گسترده ای می باشند و برای طراحی هایی با جزییات و دقت بالا مناسب است. یکی از دلائل این امر نیز به واسطه امکان تیز کردن نوک این ابزار است. در مورد مدادهای گرافیت باید گفت که استفاده گسترده از این نوع از مداد در سال 1560 و دقیقا زمانی آغاز شد که ذخایر عظیمی از گرافیت در منطقه بارو دال انگلستان کشف شد. قبل از کشف گرافیت، هنرمندان طراح از قطعات سرب برای کار استفاده می کردند که دارای مشکلات زیادی بود. مشکل اول اینکه این فلز، سمی بود و مشکل دوم، قدرت مانور این ابزار بود. تیرگی هایی که گرافیت در کار ایجاد می کند بسیار قوی تر و قابل کنترل تر از سرب می باشد. اما گرافیت خالص بسیار نرم و شکننده است و برای ثبات و استحکام آن نیاز بود این مغزی در میان یک نگهدارنده مناسب قرار داده شود. در ابتدا مغزی گرافیت را در بین رشته های نخی می پیچیدند و سپس برای طراحی از آن استفاده می کردند.


مداد های طراحی اولیه

مداد های طراحی اولیه


اما نوع دیگر مداد طراحی که نوع کربنی نامیده میشود، به انواعی گفته میشود که از سوختن مواد قابل احتراق بدست میاید مانند دوده انواع مواد نفتی و روغنی. نوع و قدرت تیرگی این دسته، با سری گرافیت متفاوت است. اثری که انواع کربنی بر جای میگذارند، نوعی تیرگی نرم و شفاف است. مواد تشکیل دهنده آنها ترکیبی از انواع روغن، کربن و ماده گرافیت می باشند. می توان گفت که این نوع از مداد در طراحی کاربرد مناسبی دارد، زیرا بطور همزمان ظرافت گرافیت را به همراه تیرگی های منحصر به فرد مداد های ذغالی در خود دارد. می توان گفت که مداد های ذغالی و کربنی نوعی از تیرگی را در کار به ما میدهند که انواع گرافیتی، توان ارائه آنرا ندارند. از سوی دیگر این نوع از مدادها نقات ضعف گرافیت، که همان رفله ناخواسته نور می باشد را ندارند. در نقاط تیره شما رفله نور را یا اصلا ندارید و یا اگر وجود داشته باشد بسیار ناچیز و کم می باشد. از این مدادها می توان به شکل ترکیبی با انواع گرافیتی و ذغالی نیز در کار استفاده کرد. اما توجه داشته باشید که استفاده ترکیبی از این نوع، نیازمند تجربه بوده و برای طراحان تازه کار و در سطح ابتدایی توصیه نمی شود. اما اگر بخواهیم از نقطه ضعف در این مداد صحبت کنیم میتوان گفت که ساپورتهایی که می توان برای آن استفاده کرد تا حدی محدود هستند و اگر بخواهید از آنها بر روی ساپورتهایی مانند کاغذ معمولی استفاده کنید، می بایست یک طراح در سطح پیشرفته و حرفه ای باشید. بسیاری از طراحان با تجربه ترکیبی از ذغال، گرافیت و کربن را در آثار خود استفاده می کنند. به طور کل، گرافیت برای قسمتهای نرم با تنالیته های محو و سبک مورد استفاده قرار گرفته و برای تنهای سنگین و تیره از مداهای کربن و ذغال استفاده می شود.


یک ست گرافیت فابر کاستل

یک ست گرافیت فابر کاستل


این کارخانه ها در انقلاب صنعتی قرن نوزدهم قدرت بیشتری گرفتند و تنوع محصولات خود را بالا بردند. از زمانی که این کمپانی ها دست به تولید انواع مداد زدند، محصولات تولیدی نیز دارای استانداردها و دسته بندی های مختلفی شدند. باید گفت که این دسته بندی ها و استانداردها برای هر برند تا حد کمی متفاوت می باشد. اما اصول و پایه کلی آن در مورد همه برند ها صادق است. این دسته بندی ها و استانداردها بر سخت یا نرم بودن آنها و همچنین درصد تیرگی و روشنی آنها دلالت می کرد. در این قسمت به بررسی و معرفی این دسته بندی ها خواهیم پرداخت.


مداد گرافیت

مداد گرافیت


به طور کلی دسته بندی این مدادها با حروف انگلیسی H و B نمایش داده می شوند و این حروف در کنار اعداد، درصد سختی و نرمی و همینطور تیرگی و روشنی آنها را تعیین می نماید. مداد های دسته B نرم تر بوده و از تیرگی شدید تری برخوردار می باشند. هرچه شماره آنها بیشتر باشد درصد نرمی و تیرگی آن نیز بیشتر است. حداکثر شماره در این دسته معمولا 8 می باشد که در برخی از مارکها این عدد بیشتر نیز خواهد بود. اما سری H، سخت تر بوده و از اثر گذاری و تیرگی کمتری برخوردار هستند. سری H غالبا برای طراحی های اولیه و اسکیس مناسب هستند. پاک کن بر روی این سری، اثر گذاری زیادی دارد، بنابراین اصلاح طراحی در این نوع از مدادها ساده تر است. نوک سری Hدر مقایسه با نوع قبلی بسیار دیرتر کند می شود. از این مدادها برای اهدافی مانند اسکیس زدن و یا طراحی های کانتور استفاده می شود. همچنین می توان به عنوان محو کن نیز مورد استفاده قرار گیرد. (بدین معنی که با فشار کم دست و حرکت چرخشی، لایه های زیرین مدادها، به آرامی با یکدیگر ادغام شده و محو و نرم میگردند) همچنین برای کارگذاری بافتهای نرم و ملایم مانند بافت پوست و پارچه های لطیف ابزار مناسبی به حساب می آیند. به دلیل تیز و ظریف بودن نوک آنها، تمام منافذ و پستی بلندی های سطح ساپورت به صورت دقیق و کامل پوشانده میشود. نکته بعدی در مورد مارک مدادها می باشد. درصد تیرگی و روشنایی در برندهای مختلف، تا حدی متفاوت می باشد. این موضوع مربوط به مواد مورد استفاده در کمپانی های مختلف مداد سازی می باشد. برای مثال مارک B8 در یک برند ممکن است تیرگی بیشتری نبست به یک برند متفاوت ایجاد نماید. اما باید توجه داشت که این درصد تیرگی یا سختی عدد قابل توجهی نیست و این تولیدات را از حالت استاندارد خارج نمی کند.


طیف تاریک روشن مداد های طراحی گرافیت

طیف تاریک روشن مداد های طراحی گرافیت


باید گفت که مدادهای گرافیت از کاربردهای بسیاری در دنیای طراحی برخوردار هستند. از عدم نیاز به فیکساتیو (تثبیت کننده) گرفته تا دسترسی آسان به آن. همچنین کار با این نوع، نسبت به محصولات دیگر ساده تر بوده و تمیز هستند. اما گرافیت یک نقطه ضعف بزرگ دارد و آن ایجاد بازتاب و در اصطلاح رفله نور بر روی سطح کار است. این مشکل به کیفیت کار آسیب وارد می کند. در بسیاری از مارکها سعی بر این است که این نقطه ضعف را به حداقل برسانند. اما با این حال مداد های گرافیت در نقاط تیره از خود بازتاب منفی و ناخواسته نور ایجاد می کند. شاید بتوان گفت که یکی از پر کیفیت ترین و در عین حال کم رفله ترین مدادهای گرافیت، مارک استدلر می باشد که نوع بدنه آبی مارس لوموگراف آن بسیار پر طرفدار و پر کاربرد است.


استدلر مارس لوموگراف

استدلر مارس لوموگراف


همانطور که گفته شد مداد های گرافیت در سیلندر چوبی قرار میگیرند. اما نوع دیگری از گرافیت نیز وجود دارد که کاملا از جنس گرافیت ساخته شده و در سیلندر چوبی قرار ندارند. در بازار به مداد های بدون چوب (یا تمام مغز) مشهور هستند. یکی از برندهای مشهور و با کیفیت در دسته بدون چوب، مارک کوه نور می باشد که در انواع مختلف تولید می شود. باید توجه داشت که این نوع از مدادها ظرافت انواع سیلندری را ندارند. شاید دلیل آن نیز تیز نشدن نوک آنها باشد. از این نوع بیشتر برای کارها و طراحیهای بزرگ استفاده می شود.


مداد گرافیت بدون چوب کوه نور

مداد گرافیت بدون چوب کوه نور


مداد طراحی کربنی و ذغالی

اما نوع دیگر مداد طراحی که نوع کربنی نامیده میشود، به انواعی گفته میشود که از سوختن مواد قابل احتراق بدست میاید مانند دوده انواع مواد نفتی و روغنی. نوع و قدرت تیرگی این دسته، با سری گرافیت متفاوت است. اثری که انواع کربنی بر جای میگذارند، نوعی تیرگی نرم و شفاف است. مواد تشکیل دهنده آنها ترکیبی از انواع روغن، کربن و ماده گرافیت می باشند. می توان گفت که این نوع از مداد در طراحی کاربرد مناسبی دارد، زیرا بطور همزمان ظرافت گرافیت را به همراه تیرگی های منحصر به فرد مداد های ذغالی در خود دارد. می توان گفت که مداد های ذغالی و کربنی نوعی از تیرگی را در کار به ما میدهند که انواع گرافیتی، توان ارائه آنرا ندارند. از سوی دیگر این نوع از مدادها نقات ضعف گرافیت، که همان رفله ناخواسته نور می باشد را ندارند. در نقاط تیره شما رفله نور را یا اصلا ندارید و یا اگر وجود داشته باشد بسیار ناچیز و کم می باشد. از این مدادها می توان به شکل ترکیبی با انواع گرافیتی و ذغالی نیز در کار استفاده کرد. اما توجه داشته باشید که استفاده ترکیبی از این نوع، نیازمند تجربه بوده و برای طراحان تازه کار و در سطح ابتدایی توصیه نمی شود. اما اگر بخواهیم از نقطه ضعف در این مداد صحبت کنیم میتوان گفت که ساپورتهایی که می توان برای آن استفاده کرد تا حدی محدود هستند و اگر بخواهید از آنها بر روی ساپورتهایی مانند کاغذ معمولی استفاده کنید، می بایست یک طراح در سطح پیشرفته و حرفه ای باشید. بسیاری از طراحان با تجربه ترکیبی از ذغال، گرافیت و کربن را در آثار خود استفاده می کنند. به طور کل، گرافیت برای قسمتهای نرم با تنالیته های محو و سبک مورد استفاده قرار گرفته و برای تنهای سنگین و تیره از مداهای کربن و ذغال استفاده می شود.


مدادهای کربنی مارک استدلر

مدادهای کربنی مارک استدلر


اما مداد های ذغالی نسبت به گرافیت خشن تر و همینطور تیره تر هستند. این مدادها برای گذاشتن تنهای تیره و سنگین مناسب بوده و همینطور در لکه گذاری نیز از این ابزار استفاده می شود. به طور کلی، ذغالی که به عنوان ابزار طراحی از آن استفاده می شود دارای دو نوع اصلی است. نوع اول ذغال های معمولی هستند که این دسته تقریبا به صورت مستقیم و به شکل ذغال طبیعی مورد استفاده قرار می گیرند. به بیان دیگر ذغال طبیعی همان شاخه سوخته شده درخت (معمولا درخت مو) می باشد. اما دسته دوم ذغال های فشرده هستند که این نوع از ذغال ها معمولا در مداد های ذغالی مورد استفاده قرار می گیرند. می توان گفت که ذغال فشرده نوع پالایش شده ذغال طبیعی است که با مواد دیگری برای استفاده بهتر ترکیب می شود. در بازار انواع مختلفی از مدادهای ذغالی وجود دارد که با قابلیت های نرم و سخت و درجه بندی های مختلف تولید شده اند. برای مثال برند مشهور کنته انواعی از مدادهای ذغالی را تولید کرده است. مداد های سری 728 نوعی مداد ذغال فشرده و بسیار اوپک می باشد که حالت خشک داشته و قابلیت محو شوندگی نسبتا بالایی نیز دارد. اما در نوع 1710 آن، مداد های ذغالی هستند که با روغن آغشته شده و ثبات بیشتری بر روی ساپورت دارند ولی در عوض قابلیت محو شوندگی پایین تری دارند.


کنته 1710

کنته 1710


کنته 728

کنته 728


اما مدادهای ذغالی در مارکهای مختلف دیگری نیز در بازار وجود دارند. یکی دیگر از مارکهای معتبر این نوع از مدادها مارک جنرال می باشد. این نوع از مداد بسیار انعطاف پذیر بوده و در انواع گوناگونی در بازار موجود است. این مداد ذغالی قابلیت محو شوند گی قابل قبولی داشته و از ثبات نسبی نیز برخوردار است.


یک ست مداد ذغالی جنرال

یک ست مداد ذغالی جنرال


توجه داشته باشید که مارکهای معتبر و با کیفیت بسیاری در جهان تولید میشوند که معرفی تمام آنها از توان این مقاله خارج است. در کنار این موضوع باید گفت که خصوصیاتی که در مورد مدادها به آن اشاره شد صرفا مربوط به کمپانی های ذکر شده می باشند. قطعا این خصوصیات در مارک ها و برندهای دیگر نیز وجود دارند که با علامات و شماره های متفاوتی عرضه می شوند و برای پی بردن به آنها می بایست دفترچه و یا کاتالوگ راهنمای آنها را مطالعه کرد.

در پایان باید گفت که انتخاب ابزار مناسب یکی از مهمترین نکات در خلق یک اثر هنری در خور و زیبا می باشد. و هدف از نگارش این مقاله نیز آشنایی هنرجویان با انواع گرافیت و انتخاب مناسب آنهاست. توجه داشته باشید که کار کردن با انواع مختلف این مدادها مستلزم آموزش مناسب و فراگیری و تمرین می باشد. باید توجه داشته باشید که عدم آموزش زیر نظر یک فرد با تجربه می تواند نتیجه عکس در استفاده از انواع مختلف این مدادها داشته باشد. برای مثال استفاده نا آگاهانه از مداد H6 ممکن است منجر به سوراخ شدن کاغذ شما شود و یا عدم آشنایی با مداد B8 ممکن است کار شما را به طور کلی کثیف کرده و آن را از بین ببرد. بنابراین قبل از استفاده از این ابزارها حتما با یک فرد با تجربه و متخصص مشورت نمایید.


گرد آوری و تهیه مطالب: جواد اکبر زاده


مطلب قبلی


دیدار - دریچه ای به کلاسهای اخیر

نگاه مختصری به آنچه که اخیرا در کلاسهای حضوری گذشته است.
فیلمهای کوتاه از کارهای در حال انجامی که در آموزشگاه نقاشی ایکاروس و توسط هنرجویان سیاوش مهویس صورت گرفته است.

اثری از هنرمند آموزشگاه لیدا سماک، مرداد 1399

اثری از هنرمند آموزشگاه عباس درویش، مهر 1399

اثری از هنرمند آموزشگاه صبا عزیز زاده، تیر 1397

اثری از هنرمند آموزشگاه مریم جعفری، آذر 1398

 

کلاسهای ایکاروس

دیـــدگـــاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

بخش‌های مورد نیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ارسال نظرات



روزشمار هنری
امروز ۲۰۲۱/۰۷/۲۵ میلادی برابر با یکشنبه، ۳ مرداد ۱۴۰۰هجری شمسی که مصادف میباشد با سالروز تولد توماس ایکینز نقاش امریکایی

توماس ایکینز نقاش امریکایی

ادامه مطلب


 



مؤکداً از مراجعه حضوری از ساعت ۱۶ به بعد خودداری نمایید          آموزشگاه هنرهای تجسمی ایکاروس سه شنبه ها تعطیل است، همچنین چهارشنبه ها صبح        ما هیج شعبه دیگری در تهران و یا شهرستانها نداریم