آموزش تکنیک نقاشی تمپرا

نویسنده: ایکاروس، تاریخ: یکشنبه 29 بهمن 1396

در میان تکنیکهای نقاشی، نقاشی تمپرا یکی از قدیمی ترین و آنتیک ترین آنهاست. اگر بخواهیم ریشه کلمه تمپرا را بررسی کنیم این نام از فعل ایتالیایی (stemperare) به معنی حل شدن رنگها که ریشه لاتین نیز دارد مشتق میشود. اگر از نظر تکنیکی بخواهیم ماهیت تمپرا را بررسی کنیم تمپرا تشکیل شده از رنگهای طبیعی که حلال آنها آب است و این محلول با یک چسب طبیعی جهت فیکس شدن برروی ساپورت (بوم،تخته،مقوا) ترکیب میشود. تمپرا سابقه بسیار قدیمی دارد اگر بخواهیم سابقه آن را بررسی کنیم باید به مردمان غار نشین بازگردیم، زیرا نقاشی هایی که در غارها کشف شده با نوعی تمپرا به انجام رسیده است. رنگهای استفاده شده در تمپرا از مشتقات گیاهی و یا حیوانی به دست می آید بنابراین کاملا طبیعی بوده و از مواد شمیایی در آنها استفاده نمیشود.


غار لاس منوس

غار لاس منوس(دستها)، آرژانتین ٩٠٠٠ سال پیش


همچنین در نقاشی یونان باستان نیز از تمپرا بسیار استفاده می شده. اما متاسفانه به دلیل اینکه این نقاشی ها بر روی چوب بوده تمامی آنها از بین رفته است و فقط شواهدی بر وجود آنها روی سرامیکها و موزاییک های یونان باستان باقی مانده است.

در قرون وسطی و تا حدود سال ١۵٠٠ میلادی این تکنیک بر روی چوب توسط نقاشان اروپایی استفاده میشد. فیکساتیو تمپرا در این دوره چسب های حیوانی (گرفته شده از نقاط مختلف بدن حیوانات و چربی آنها)، صمغ گیاهان، کازئین (نوعی ماده که از شیر گرفته می شود و خاصیت چسبندگی دارد) شیر و تخم مرغ بوده است. هنوز نیز از این ترکیب برای فیکساتیو تمپرا استفاده میشود. چسبهای حیوانی در داخل غضروف حیوانات، پوست و یا استخوان آنها نگهداری و بعد جوشیده و صاف و خشک میشد و در این شرایط آماده مصرف می شد.


فیلیپینو لیپی، تابلوی ستایش

فیلیپینو لیپی، تابلوی ستایش، ١۴٩۶، تمپرا چرب روی چوب


انواع تکنیکهای تمپرا:

١- تکنیک چسب رنگ

چسب رنگ یا تمپرای چسب نوعی از تمپراست که معمولای برای کارهای دکوراتیو ویا روی پنل ها و اخیرا برای طراحی صحنه های تئاتر استفاده میشود، آماده سازی این نوع از تمپرا با مخلوط کردن پودرهای رنگ و چسب های حیوانی (چسب خرگوش، چسب ماهی، یا ژلاتین) به انجام می رسد. نکته مثبت این تکنیک درخشش زیبای آن است اما مشکل این تکنیک اولا شکنندگی آن و در ثانی در بعضی مواقع باقی ماندن لکه در هنگام خشک شدن است. این نوع از تکنیک در قسمت نقاشی بیشتر برای کارهایی با ابعاد کوچک رایج است.


کاتالوگ از رنگهای تمپرا

یک کاتالوگ از رنگهای تمپرا متعلق به یکی از فروشنده های قدیمی ومعروف لوازم نقاشی در فلورانس که هنوز هم دایر است


آماده کردن این نوع تمپرا بسیار ساده است. کافیست کمی پودر رنگ را با چسب خرگوش یا ژلاتین مخلوط کرده و در آب گرم حل نمایید. از دیگر نقاط ضعف این نوع تمپرا این است که بعد از خشک شدن، تن های رنگ کمی تغییر میکنند.

٢- تمپرای موم:

در واقع این تکنیک یک تکنیک میکس بین نقاشی انکاستیک و تمپرا است. نقاشی انکاستیک نوعی نقاشی است که در آن رنگ را با موم داغ زنبور عسل ترکیب می کنند. است نتیجه این تکنیک یک نقاشی بسیار مقاوم خصوصا در برابر رطوبت است. فرمول آماده سازی این متریال به این صورت است که نوعی موم قابل ترکیب با آب را ساخته شده و سپس کمی آهک با هدف بالا بردن خاصیت قلیایی به آن اضافه میشود. این تکنیک امروزه هم به همین صورت به کار برده می شود.


یک نقاشی تمپرای موم اثر جف اسکالر

یک نقاشی تمپرای موم اثر جف اسکالر


٣- تمپرای تخم مرغ

شاید معروف ترین و پرکاربرد ترین نوع تمپرا تمپرای تخم مرغ باشد، این نوع تمپرا بین سالهای ١۴٠٠ تا ١۵٠٠ میلادی در ایتالیا بسیار مرسوم بود و یکی از دلایل شهرت آن نیز همین موضوع است. زیرا بسیاری از اساتید بزرگ و معروف آن دوره از این تکنیک استفاده میکردند. در کتابی به نام «کتاب هنر» نوشته چنیو چنی نی نقاش و نویسنده (١٣٧٠-١۴۴٠ میلادی) به تفصیل توضیحاتی در مورد روش آماده سازی ساپورت و تهیه رنگها و نوع و روش نقاشی تمپرا ارائه میگردد (بخش ٧٢ کتاب). چنی نی توضیح میدهد که دو روش برای نقاشی تمپرا وجود دارد.

در روش اول زرده تخم مرغ را با سرشاخه های درخت انجیر میزنیم (مخلوط می کنیم). شیره مایع مانندی در اثر زدن شدید زرده تخم مرغ از شاخه های انجیر خارج میشود. زمانی که این ماده با رنگ مخلوط شده و برای نقاشی به کار میرود، باعث انعقاد بهتر آن و نیز بهتر و محکم تر خشک شدن آن گردیده و از فاسد شدن و تولید بوی بد آن نیز جلوگیری میکند.

در روش دوم زرده تخم مرغ مستقیما بارنگ مخلوط شده و مورد استفاده قرار میگیرد، تمپرای بدست آمده از این طریق برای کار روی چوب، دیوار و فلز مناسب می باشد.


قفسه رنگ یکی از فروشگهای لوازم نقاشی فلورانس

قفسه رنگ یکی از فروشگهای لوازم نقاشی فلورانس


رنگهای تمپرا:

رنگها در نقاشی تمپرا به شکل پودر هستند. اکثر رنگهای سنتی (نقاشی های رومی و نقاشی های دیواری اتریشی) از عناصر طبیعی تهیه میشوند. شیمی سنتی و در حال حاضر شیمی صنعتی نیز به تهیه این رنگها کمک میکنند. به طور کلی رنگهای تمپرا اقتصادی نیستند و از قیمت بالایی برخودار هستند. اما با تولید صنعتی آنها (هرچند که به طور قطع در کیفیت آن تاثیر گذار بوده) مقداری قیمت این رنگها نزول داشته است. در پایان باید طبق گفته اریک هبرون به این نکته اشاره کرد که اگر نگاهی به پالت اساتید بزرگ بیاندازیم خواهیم دید که از رنگهای بسیار زیادی تشکیل نشده بلکه تنها میتوان تعدادی از رنگهای اصلی و مهم را در پالت آنها یافت، برای مثال رامبرانت تنها از چهار رنگ اصلی استفاده میکرده است.


پیترو انی گونی تمپرای چرب روی چوب

پیترو انی گونی تمپرای چرب روی چوب



گرد آوری و تهیه مطالب: جواد اکبر زاده


آموزشگاه نقاشی ایکاروس مختص آموزش بزرگسالان و افراد بالاتر از ۱۶ سال میباشد.          مؤکداً از مراجعه حضوری از ساعت ۱۶ به بعد خودداری نمایید          ما سه شنبه ها تعطیلیم